ADB: Nới chính sách quá nhanh CPI sẽ càng tăng mạnh

hoaibao

Tổ chức này cảnh báo việc hạ lãi suất kết hợp với rủi ro tỷ giá, nếu không khuyến khích được người dân giữ tiền đồng thì CPI sẽ tăng mạnh.

Trao đổi với DVT.vn tại buổi họp báo sáng nay (14/9), chuyên gia kinh tế Việt Nam của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), ông Dominic Mellor cho biết, tại thời điểm hiện tại Việt Nam vẫn đang nằm trong giai đoạn phát triển đầu tiên của khu vực tài chính nên những chuyển đổi chính sách tiền tệ thuần túy dựa trên thị trường đòi hỏi phải có một thị trường tài chính mạnh mẽ hơn.

Theo đó, để có thể vừa hỗ trợ được các ngân hàng lại vừa giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp và đảm bảo được lợi ích của người gửi tiền thì mối tương quan lãi suất cho vay và lãi suất huy động cũng như tổng thanh khoản là rất quan trọng.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang áp trần tín dụng 20% để xử lý các vấn đề tồn tại trong tăng trưởng tín dụng mà vẫn không để lãi suất đến quá cao. Hiện trần lãi suất huy động ở mức 14% và cố gắng giữ lãi suất cho vay trong khoảng 17-19%. Trước động thái giảm lãi suất vừa qua, đại diện ADB cho rằng đó không hẳn là nới lỏng chính sách tiền tệ.


Ông Mellor phân tích, những nỗ lực trong chính sách sẽ chưa tác động tức thời lên nền kinh tế nhưng sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới những người đang nắm giữ tài sản nhàn rỗi.


Như vậy, nếu thực hiện áp mức lãi suất cho vay cố định và giảm lãi suất tiền gửi tiết kiệm thì lợi nhuận khi gửi tiền đồng sẽ không còn hấp dẫn và người dân sẽ chuyển hướng sang trữ tài sản bằng vàng hoặc ngoại tệ.

Thực tế, chỉ khi nào tỷ lệ lãi suất cao hơn CPI để người dân nhận thấy phần lợi nhuận thu về bù đắp được chi phí lạm phát, thì lúc đó mới có thể thuyết phục được họ giữ tiền đồng trong ngân hàng.

Tỷ lệ lãi suất vay bằng tiền đồng đã tăng lên mức ước tính 21%-22% vào cuối tháng 8; lãi suất tiền gửi ở mức 18%-19%, cao hơn mức trần 14% do NHNN quy định. Tuy nhiên, thậm chí ở mức cao như vậy, những lãi suất này vẫn thấp hơn so với lạm phát (nếu không bao gồm giá lương thực và năng lượng thì những lãi suất này cao hơn mức ước tính lạm phát cơ bản).

Cảnh báo mà ADB đưa ra về rủi ro lớn nhất từ bây giờ đến cuối năm là biến động tỷ giá hối đoái. Trường hợp NHNN thả lỏng chính sách quá nhanh thì như phân tích ở trên, sẽ không khuyến khích được người dân giữ tiền đồng. Đồng tiền mất giá là nguyên nhân khiến CPI tăng.

Cùng quan điểm này với chuyên gia ADB, trước đó, ông Andy Ho, Giám đốc quỹ VinaCapital cũng đã bày tỏ lo ngại, rằng lãi suất giảm sẽ khiến dòng vốn tăng lên, cầu tất cả hàng hóa tăng trong khi cung không đáp ứng kịp sẽ dễ gây ra lạm phát.

Ông Mellor khuyến nghị, để có thể điều chỉnh chính sách đi theo đúng nguyên tắc thị trường, Việt Nam sẽ cần phải có nhiều hơn những cải cách trong đó đó có cải cách về nền tảng tài chính. Luôn cần thời gian để triển khai những chính sách tài chính phù hợp với từng loại hình thị trường khác nhau.

NHNN sẽ cần phải cẩn trọng duy trì cân bằng những nỗ lực nhằm hỗ trợ các ngân hàng, cũng như nhu cầu bảo vệ nguồn tiền tiết kiệm thực của người gửi tiền.

Trước đó, tại phiên Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8, Thống đốc Nguyễn Văn Bình từng khẳng định giảm lãi suất “là đúng với diễn biến nội tại của bản thân nền kinh tế chứ không phải do ý muốn chủ quan của bất cứ cá nhân ai”. Quyết định này nhằm đáp ứng nhu cầu bức xúc và thiết thực của thị trường chứ không phải do nhà hoạch định chính sách.

Ngân hàng Nhà nước thời gian tới sẽ có những chính sách thiết thực để có được mặt bằng lãi suất đảm bảo quyền lợi của tất cả các bên tham gia thị trường cũng như phù hợp với trình độ phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển hiện nay. Tuy nhiên, mọi chính sách đều lấy cơ sở là chống lạm phát và hai mục tiêu này không hề mâu thuẫn nhau.